Bilançolar yapay zeka endişesini bastırdı, ama bir uyarı geldi
Günün Özeti
Görüşümüz: Bilanço sezonu şimdiye kadar beklenenden iyi gidiyor ve bu durum son iki haftanın yapay zeka endişesini geçici olarak bastırdı: açıklayan şirketlerin %86'sı tahminleri aştı, SpaceX geliri %161 artırdı. Ancak aynı gün Avustralyalı NextDC'nin değerinin %40'ını kaybetmesi, sorunun talepte değil projelerin uygulanmasında olduğunu gösteriyor; bugün Meta ve Tesla ile bu ayrımın hangi tarafa ağır basacağı netleşecek. Petrolde Brent 110 doların üzerinde ve Hürmüz'e mayın döşendiği haberi risk primini yükseltiyor; navlun maliyetlerinin bir yılda yedi katına çıkması artık rafineri marjlarını ve nihai yakıt fiyatlarını doğrudan tehdit ediyor. Bitcoin 83.000 civarında ve gelecek haftaki Fed toplantısı öncesinde 84.000 üzerine çıkması gerekiyor. BIST 100'deki %3,2'lik tepki alımı teknik bir toparlanma; MSCI belirsizliği sürdüğü için henüz trend dönüşü saymıyoruz.
- SpaceX geliri %161 arttı, Musk Tesla ile birleşmeyi gündeme getirdi. Üçüncü çeyrek geliri 14,58 milyar dolar (beklenti 12,72), net kar 4,4 milyar dolar; iki şirket birleşmeyi görüşmek için özel komiteler kurdu. Birleşme gerçekleşirse yaklaşık 3,5 trilyon dolarlık değerle dünyanın beşinci büyük şirketi doğar.
- Bilanço sezonu güçlü: açıklayanların %86'sı tahminleri aştı. S&P 500'ün %13'ü sonuçlarını verdi. Dow dün 530 puan yükseldi, 3M yıllık kar beklentisini artırınca %5 kazandı.
- Ama yapay zeka altyapısında ilk somut proje iptali geldi. Avustralyalı veri merkezi operatörü NextDC, Melbourne tesisinde elektrik tedarikindeki gecikmeler nedeniyle gelir öngörüsünü üçte bir kesti ve hissesi %40 düştü.
- Brent 110,41 dolarla beş ayın zirvesinde. İran Devrim Muhafızları Hürmüz'de mayın patlattığını ve iki tankeri ateşe verdiğini açıkladı. Goldman'a göre küresel ham petrol navlun oranı varil başına 20 doları aştı, bir yıl önce 3 dolardı.
- JPMorgan bitcoin getiri tahmini verdi: yıllık %10. On yıllık temel senaryo; ayı senaryosu -%9,7, boğa senaryosu %17. ABD hisseleri için beklenti %7,5-7,7, tahvil %5,6-6,6, altın %5,5.
- Bitcoin 83.000 civarında, ZEC %11 sıçradı. Zcash geliştiricileri NU7 yükseltmesinin ana ağ tarihini belirledi; blok süresi 75 saniyeden 25 saniyeye inecek. Hashdex'e göre bitcoin'in ayı evresi 359 gün sürdü, önceki üçü 361, 377 ve 411 gündü.
- Solana'nın 2020'den beri en büyük yükseltmesi bugün devreye giriyor. Alpenglow ile işlem kesinliği yaklaşık altı saniyeden 150 milisaniyeye inecek; doğrulayıcı oyları zincir dışına taşındığı için işlem sayısı sert düşecek, bu bir sorun değil.
- Bugün: Meta, Tesla, IBM, Lam Research, SAP ve Philip Morris bilançoları; İngiltere TÜFE ve ÜFE; Endonezya Merkez Bankası faiz kararı. Gelecek hafta Fed, ECB ve BOJ üst üste karar açıklıyor.
Bu yazıda: Günün Hikayesi · Piyasa Turu · İzlenecek Seviyeler · Haftanın Takvimi
Günün Hikayesi
Bilançolar yapay zeka endişesini bastırdı, ama bir uyarı geldi
Bu haftanın ilk bilançoları piyasanın son iki haftadır taşıdığı yapay zeka endişesini geçici olarak hafifletti. LSEG verisine göre S&P 500 şirketlerinin %13'ü sonuçlarını açıkladı ve bunların %86'sı kazanç tahminlerini aştı. SpaceX öne çıkan isim oldu: üçüncü çeyrek geliri bir yıl öncesine göre %161 artışla 14,58 milyar dolara ulaştı, oysa beklenti 12,72 milyar dolardı; faaliyet karı 2,8 milyar, net kar 4,4 milyar dolar ve hisse başına düzeltilmiş kazanç 45 sentle 13 sentlik tahmini açık ara geçti. Finans direktörü Bret Johnsen 2027'nin ilk çeyreği için 33-37 milyar dolarlık gelir öngördü; analist ortalaması 22,2 milyar dolardı. Super Micro Computer da seans sonrası %16 yükseldi. Asya buna sert tepki verdi: Güney Kore KOSPI %2,7-4,6 arası yükselerek haftanın en yüksek seviyesine çıktı ve SK Hynix %6,38, Samsung %5,03 kazandı; Kospi 200 vadelileri %5 sıçrayınca borsa beş dakikalık program işlem durdurma mekanizmasını devreye soktu. Salı günü halka arz fiyatının %30 altına inen Elice Group ise %29,92 yükselerek kaybının tamamına yakınını geri aldı. Yorkville Ives teknoloji analisti Dan Ives tonu özetliyor: SpaceX çeyreği ve bunun bulut altyapı şirketleri için işaret ettiği şey küresel olarak çok olumlu ve Kore hisseleri görüşüne göre fazlasıyla satılmış durumda.
Ancak aynı gün ters yönde çok somut bir haber geldi ve asıl ayrımı gösteriyor. Avustralyalı veri merkezi operatörü NextDC, Melbourne tesisindeki elektrik tedarik gecikmeleri nedeniyle 2027 mali yılı gelir öngörüsünü 615-640 milyon Avustralya dolarından 475-500 milyon dolara indirdi ve faiz, vergi, amortisman öncesi kar beklentisini 385-410 milyondan 245-265 milyona çekti; gelecekteki geliştirmeleri de askıya aldı ve hisse %40 düştü. Gecikmenin nedeni yerel topluluk ve paydaş muhalefeti. Bu, son haftalarda konuştuğumuz tartışmaya üçüncü bir boyut ekliyor: yapay zeka altyapısında sorun yalnızca talep ya da finansman değil, projelerin fiziksel olarak hayata geçirilmesi. Elektrik tedariki, arazi izni ve yerel muhalefet artık kazanç tahminlerini doğrudan etkileyen değişkenler. Goldman Sachs varlık dağılımı başkanı Christian Mueller-Glissmann dengeyi kuruyor: yakın vadede yapay zeka endişeleri, Orta Doğu gerilimi ve ara seçimler nedeniyle daha fazla oynaklık olabilir, ancak kazanç desteğinin hafiflemiş konumlanma ve düşen değerlemelerle birlikte hisselere yıl sonuna doğru yardımcı olacağını düşünüyoruz.
Musk cephesinde ise gündem birleşme. SpaceX bilanço telekonferansında Musk, Tesla ile birleşmenin "iyi bir fikir" olacağını söyledi ve iki şirketin yönetim kurullarının bunu görüşmek üzere özel komiteler kurduğunu açıkladı; kendisi "çıkar çatışması olan taraf" olduğu için tartışmalara katılmayacak. Birleşme gerçekleşirse yaklaşık 3,5 trilyon dolarlık değerle Microsoft ile Amazon arasında, dünyanın beşinci büyük şirketi ortaya çıkar. Düzenleyici riskler ciddi ve bunların başında Ukrayna'nın savaşta kullandığı askeri sınıf Starlink hizmetindeki yavaşlatma kararı geliyor; Wall Street Journal Musk'ın bu talimatı geçen hafta verdiğini yazdı, Musk ise kısıtlamaların nihai olarak ABD ordusu ve başkan tarafından kararlaştırıldığını söylemişti. Netflix tarafında ise beklentiyi aşan kazanca rağmen hisse %5 düştü; şirket reklam görünümünü düşürdü ve dördüncü çeyrek için beklentinin altında gelir öngördü.
Petrolde asıl sorun artık navlun
Brent çarşamba günü %1,2-1,65 artışla 110,13-110,59 dolar bandına çıkarak beş ayın zirvesini zorluyor; WTI 98,92-99,26 dolarda. Jeopolitik tarafta yeni bir eşik aşıldı: İran Devrim Muhafızları salı günü Hürmüz Boğazı'nın güney kesiminde "yasa dışı geçiş noktasına" denizciler tarafından döşenen mayınların patlamasıyla iki tankerin ateşe verildiğini ve durdurulduğunu açıkladı; üç tankerin Tahran'ın yetkisiz saydığı rotalardan geçmesinin engellendiği belirtildi. Pazartesi Husiler Yanbu'daki Aramco tesislerini, Şeybe petrol sahasını ve Riyad ile Abha havalimanlarını hedef aldıklarını duyurmuştu.
Asıl mesele ise fiyatın kendisinden çok taşıma maliyeti ve Goldman Sachs'ın salı günkü raporu bunu rakamlarla ortaya koyuyor. Küresel ortalama ham petrol navlun oranı varil başına 20 doların üzerine çıktı; bir yıl önce bu rakam yalnızca 3 dolardı, yani yaklaşık yedi katına ulaştı ve son günlerdeki hafif gerilemeye rağmen bu seviyede duruyor. Goldman artışın bileşimini de ayırıyor: 20 dolarlık yıllık artışın yaklaşık 7 doları Hürmüz geçişiyle ilişkili savaş riski primlerinden, 4 doları ise Basra Körfezi dışında yapılan gemiden gemiye aktarmalardan kaynaklanıyor. Bankanın uyarısı zincirin devamını gösteriyor: yüksek nakliye maliyetleri farklı ham petrol türleri arasındaki fiyat farklarını genişletebilir, rafinerilerin kar marjlarını sıkıştırabilir ve nihayetinde rafine yakıt fiyatlarını yukarı itebilir. Goldman özellikle Asya rafinerilerine dikkat çekiyor: yüksek navlun maliyetleri bu rafinerilerin net marjlarını ağır biçimde baskıladı ve rafine ürün üretimlerini tehdit ediyor, bu da küresel rafine ürün fiyatlarını yükseltebilir. Yani petrol fiyatındaki artış artık tek başına okunamaz; dizel ve benzin tarafındaki baskının kaynağı giderek ham petrolden değil lojistikten geliyor. ABD sektör verileri stoklarda yeni bir düşüşe işaret ediyor ve bu da fiyatı destekliyor.
JPMorgan ilk kez bitcoin getiri tahmini verdi
JPMorgan Asset Management salı günü yayımladığı 2027 Uzun Vadeli Sermaye Piyasası Varsayımları raporunda, ilk kez bitcoin için bir getiri aralığı açıkladı ve rakam dikkat çekici: önümüzdeki on yıl için temel senaryoda yıllık %10 getiri, ayı senaryosunda eksi %9,7, boğa senaryosunda %17. Karşılaştırma tablosu bitcoin'i öne çıkarıyor: ABD tahvillerinde beklenti %5,6-6,6, büyük ölçekli ABD hisselerinde %7,5, küçük ölçeklilerde %7,7 ve altında %5,5. Yani banka bitcoin'in on yıllık vadede hisse, tahvil ve altının tamamını geride bırakmasını bekliyor. Bu, CEO Jamie Dimon'ın 2017'de bitcoin'i "dolandırıcılık" olarak nitelendirdiği ve şüpheci duruşunu son yıllarda biraz yumuşatarak sürdürdüğü bir kurumdan geldiği için ayrıca anlamlı.
Ancak raporun tonu kutlama değil, temkin. Banka bitcoin'in "oynaklığının ve diğer varlık sınıflarıyla istikrarsız korelasyonunun portföylerde yaygın biçimde yer almasının önünde engel olmayı sürdürdüğünü" yazıyor ve bitcoin'i bir portföy çeşitlendiricisi olarak görmüyor; onun yerine "spekülatif bir varlık ve parasal gevşemeye karşı korunma" olarak tanımlıyor. Portföy yöneticisi Sheena Shah ve dijital varlık stratejisi başkanı Dennis Cristallo'nun ifadesi net: fiat para genişlemesine ya da gelecekte varlıkların blokzincirlerde işlem görmesine yapılan bir bahis dışında portföylerde stratejik bir rolü yok; bitcoin çoğunlukla küresel para arzı büyümesini izleyen yüksek betalı bir risk varlığı gibi işlem görüyor, bazen "dijital altın" muamelesi görse de. Ekledikleri modelleme sorunu da önemli: temelleri nakit akışı olmayan ve ekonomisi teknolojiden çok benimsenme, düzenleme ve likiditeyle ilgili olabilecek bir varlığı tahmin etmek ayrı bir zorluk. Türkiye'deki yatırımcı için buradan çıkan sonuç şu: büyük bir kurum ilk kez bitcoin'e sayısal bir uzun vadeli beklenti koydu, ama aynı kurum bunu portföy çeşitlendirmesi değil yönlü bir makro bahis olarak sınıflandırdı. İki bilgi birlikte okunmalı.
Piyasa Turu
Hisseler
Wall Street salı günü bilançolarla yükseldi: Dow 530 puana yakın, yani %1,02 artışla 52.496'ya çıktı, S&P 500 %0,28 ile 7.713, Russell 2000 %1,65 ile 2.773; Nasdaq 100 %0,13 düşüşle 29.490'da kaldı ve Nasdaq Composite marjinal biçimde geriledi. VIX %6,13 düşüşle 17,31'e indi. Dow'u taşıyan isim 3M oldu: şirket yıllık kar beklentisini yükseltince hisse %5'ten fazla kazandı. Hisse bazında Tesla %1,54 artışla 374 dolara, TSM %1,16 ile 425 dolara, Chevron %0,6 ile 226 dolara çıktı; buna karşılık Meta %1,59 düşüşle 694 dolara, Alphabet %1,13 ile 340 dolara, Apple %1 ile 340 dolara, ASML %0,99 ile 1.631 dolara geriledi. CoreWeave %1,65 artışla 62 doların üzerine çıktı ve seans sonrası 64 doları aştı, ancak 12 ayda hala %51 ekside. Altimeter Capital'dan Brad Gerstner geçen hafta hisseden çıktığını söylemiş, ancak CoreWeave'i yöneten ekibin "sektördeki en iyilerden biri" olduğunu ve bugün muhtemelen fırsat bulunduğunu da eklemişti. Bugün Meta, Tesla, IBM, Lam Research, SAP ve Philip Morris açıklıyor; ABD vadelileri %0,29-0,7 artıda.
Asya çarşamba günü güçlü toparlandı: MSCI Japonya hariç Asya-Pasifik endeksi %1,2-1,5 yükseldi. KOSPI %2,7 artışla 5.703'e çıkarak bir haftanın zirvesini gördü, Nikkei %1,02-1,3 ile 64.731, Tayvan %1,28 ile 46.888, Avustralya %0,16 ile 8.831. Çin tarafı ayrıştı: Hang Seng %0,5, Şangay %0,51 ekside ve CATL üçüncü çeyrek sonuçlarının ardından Hong Kong'da %9,1, Çin'de %9,2 düştü; şirketin net karı yıllık %14,5 artarak 21,25 milyar yuana çıktı ve geliri %58,6 yükseldi, ancak Citi zayıf brüt marjlar, yüksek giderler ve değer düşüklüğü zararları nedeniyle karın beklentilerini ıskaladığını belirtip 2026-2028 kazanç tahminlerini %9-15 arası düşürdü. Japonya'da Eylül ihracatı yıllık %16,7 arttı ama %20,1'lik beklentiyi büyük farkla ıskaladı; yarı iletken sevkiyatları değer olarak %49,4 artarak büyümeyi destekledi. Avrupa salı günü zayıf kapandı ve Fransa öne çıktı: CAC 40 %0,38 düşüşle 7.838'de, Başbakan Lecornu cumartesi planlanan protestoları bastırmak için polise "kitlesel" asker takviyesi yapılacağını açıkladı. Avrupa vadelileri bugün %0,21-0,45 artıda. BIST 100 %3,22 sıçrayarak 11.798'e çıktı ve son dönemin en sert günlük yükselişlerinden birini yaptı; bu teknik bir tepki alımı ve MSCI belirsizliği sürdüğü için henüz trend dönüşü saymıyoruz.
Döviz
Dolar endeksi 101,79'da üç haftanın dibine yakın; salı %0,2 düşmüş ve 1 Ekim'den bu yana ilk kez 101,50'yi görmüştü. Commonwealth Bank of Australia ekonomisti ve döviz stratejisti Carol Kong iki tespit yapıyor. Birincisi bağlantı: hisse piyasası duyarlılığı ve büyüme görünümü büyük teknoloji şirketlerinin performansına sıkı biçimde bağlı olduğu için bu şirketlerin bilanço sonuçları dolar üzerinde büyük bir etkiye sahip olabilir. İkincisi görünüm: bu yıl geleneksel güvenli liman varlıkları arasında karışık bir performans yaşandı ve dolar açık ara öne çıkan oldu; Orta Doğu çatışması sona erip enerji fiyatları gerilediğinde dolara yönelik güvenli liman talebinin sönmesi muhtemel, ancak ABD piyasalarına yabancı sermaye girişleri arttıkça doların önümüzdeki aylarda ölçülü biçimde yukarı yönlü seyretmesini bekliyorlar. Euro 1,1225'te ve Fransa'daki protestolar ile kötüleşen mali tablo nedeniyle işlemciler temkinli; Fransız 10 yıllık getirisi 2,7 baz puan artışla %4,94'e çıktı ve Almanya ile makas 153 baz puana genişledi. Sterlin %0,49 artışla 1,3374'e yükseldi. Yen 158,18'de; Japonya'nın zayıf ihracat verisi etkili oldu ve Reuters anketine göre ekonomistlerin çoğunluğu BOJ'un 30 Ekim'de faiz artırmaktan kaçınıp Aralık'ta 25 baz puanlık artışa, ardından çeyreklik artışlara geçeceğini düşünüyor. Avustralya doları günün güçlüsü oldu: %0,45 artışla 0,7014'e, gün içinde 29 Eylül'den bu yana ilk kez 0,70289'a çıktı; Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Andrew Hauser enflasyon görünümünün "maddi olarak daha kötü" göründüğünü söyledi. Yeni Zelanda doları 0,5675, Kanada doları 1,4064. USD/TRY 49,60 ile yeni zirvede.
Emtia
Petrol yukarıda anlatılan navlun ve jeopolitik tabloyla yükselişte: Brent %1,22-1,65 artışla 110,13-110,59 dolar, WTI 98,92-99,26 dolar. Altın petroldeki yükselişin enflasyon endişesini canlı tutmasıyla hafif geriledi: 4.139 dolarda, günlük %0,09 ekside ve son günlerdeki dar bandını koruyor. Gümüş 57,53 dolarda %0,31 düşüşte, platin 1.645 dolarda yatay, paladyum %0,87 düşüşle 1.090 dolara geriledi ve zayıf seyrini sürdürüyor. Bakır %0,55 artışla 6,60 dolara çıktı. Doğalgaz 2,97 dolarda, son haftalardaki zirvesinden belirgin uzakta. Tahılda buğday %0,51 düşüşle 640 dolara indi ve zayıflamayı sürdürüyor; kakao 5.799, kahve 310 dolarda yatay.
Kripto
Bitcoin çarşamba sabahı %0,3-1,3 artışla 82.700-83.000 dolar bandında ve teknoloji bilançolarının yarattığı olumlu havadan faydalanıyor. ZEC majörlerin lideri: %11 sıçrayarak 1.260 dolara çıktı. Nedeni somut bir takvim haberi; Zcash geliştiricileri ağın bir sonraki yükseltmesi NU7 için ana ağ aktivasyon yüksekliğini, yani her düğümün yeni kurallara geçeceği blok numarasını belirledi. NU7 bloklar arasındaki süreyi 75 saniyeden 25 saniyeye indiriyor, böylece ödemeler üç kat hızlı onaylanacak ve işlem ücretlerinin %60'ı zaman içinde dağıtılacak bir rezerve aktarılacak; yükseltme Ekim başından beri test ağında çalışıyor. Diğer majörlerde HYPE ve Dogecoin %3'ten fazla, XRP %2,39 ile 1,3339 dolara, ether %1,7 ile 2.439 dolara yükseldi; APT %6,86 ve ENA %6,23 ile öne çıktı, Monero %3,56 düşüşle ayrıştı.
Teknik ve konumlanma tarafında iki karşıt sinyal var. Olumlu tarafta Hashdex'in döngü analizi dikkat çekici: bitcoin'in ayı evresi 30 Eylül itibarıyla 359 gün sürmüştü ve 2011'den bu yana önceki üç ayı evresi sırasıyla 361, 377 ve 411 gün sürmüştü, yani mevcut düşüş tarihsel ortalamaya yaklaşmış durumda. Daha önemlisi arz tarafı: bir düşüşte satma ihtimali en yüksek grup olan kısa vadeli sahipler artık bitcoin arzının yalnızca %16'sına sahip ve bu, Ocak 2023'ten bu yana en düşük pay. Yani satış baskısı yaratabilecek elde tutulan miktar tarihsel olarak düşük. Akış tarafında da güçlü bir gün yaşandı: ABD spot bitcoin ETF'leri pazartesi 526,6 milyon dolar çekti ve bu, yaklaşık bir ayın en büyük günlük girişi oldu. Olumsuz tarafta opsiyon piyasası aşağı yönlü korunma alıyor: Deribit'te 24 saatte satım opsiyonları alım opsiyonlarından iki kattan fazla işlem gördü ve en çok işlem gören kontrat 30 Ekim vadeli 80.000 dolarlık satım opsiyonu oldu; ayrıca kullanım fiyatı güncel fiyatın dışında kalan satım opsiyonları, eşdeğer alım opsiyonlarından tüm vadelerde 2,5 ila 4 oynaklık puanı daha pahalı. Bu, açık pozisyonun 30 Ekim için 90.000-100.000 dolar aralığındaki alım opsiyonlarına eğilimli olmasına rağmen işlemcilerin aşağı yöne karşı koruma için para ödediğini gösteriyor. Bitcoin açık pozisyonu 27,4 milyar dolara geriledi, fonlama oranı yıllık yaklaşık %8,8; uzun pozisyonlar toplamın %55'ini oluşturuyor. Gelecek haftaki Fed toplantısı öncesinde izlenecek eşik 84.000 dolar: bitcoin'in bu seviyenin üzerine çıkması, teknoloji toparlanmasının kripto tarafını da taşıdığını teyit eder.
Altyapı tarafında bugün önemli bir gün: Solana'nın 2020'den bu yana en büyük ağ yükseltmesi Alpenglow devreye giriyor. Yükseltme, işlemleri işleyen ve hangilerinin geçerli olduğuna oy veren doğrulayıcıların birbiriyle nasıl anlaştığını değiştiriyor. Bugüne kadar her doğrulayıcı oyunu diğer işlemler gibi doğrudan blokzincire yazıyordu ve bir ödeme yeterli oy birikene kadar, yani yaklaşık altı saniye boyunca kesinleşmiyordu. Alpenglow bu oylamayı zincir dışına taşıyor ve oyları bir ya da iki turda işlemi kesinleştirebilen sertifikalar halinde topluyor; hedef yaklaşık 150 milisaniye, yani göz kırpmaktan daha kısa bir süre. Karşılaştırma için Ethereum tam kesinliğe ulaşmak için yaklaşık 13 dakika alıyor. Doğrulayıcılar için maliyet de düşüyor: şu an günde yaklaşık 2 SOL oy ücreti ödüyorlar ve bu maliyet Solana'nın blok süresini 200 milisaniyeye indirmesiyle ikiye katlanmıştı; Alpenglow bu ücretleri kaldırıp epoch başına 0,8 SOL'lük sabit bir giriş ücreti getiriyor, yani yaklaşık %60 daha ucuz. Süreç sancılı geçti: test ağı Mayıs başından bu yana altı kez silinip sıfırdan başlatıldı ve bir geçiş denemesi ağ genelinde başarısız olup geri alınmak zorunda kaldı. Önemli bir uyarı var ve yanlış okunmaya açık: Raiku CEO'su Robin Nordnes'in ifadesiyle Solana'nın işlem sayısı bu hafta çok daha düşük görünecek ve insanlar bir sorun olup olmadığını soracak, ama yok; daha önce sayılanların çoğu doğrulayıcı oylarıydı ve artık zincir dışında, işlem hacmi yerinde duruyor.
İkinci hikaye: Tokenleştirilmiş hisse işlemine ihraççı direnci büyüyor
SEC'in geçen ay açıkladığı tokenleştirilmiş hisse işlem çerçevesi, şirketlerin kendi hisselerinin tokenleştirilmiş versiyonlarının işlem görmesine itiraz etmesiyle ilk ciddi engeline takıldı. Kripto borsası OKX ile New York Borsası'nın sahibi Intercontinental Exchange'in ortak girişimi OKXICE'nin 19 Ekim tarihli güncellenmiş kamuya açık bildiriminde yedi yeni itirazcı şirket yer aldı ve Microsoft, Alphabet ile Goldman Sachs bunların arasında; listeye ayrıca Qualcomm, Caterpillar, McDonald's ve Western Digital eklendi. Böylece açıklanan toplam itirazcı sayısı bir önceki haftaki dokuzdan 16'ya çıktı. OKXICE'nin orijinal bildiriminde 62 şirketi temsil eden 63 sembol vardı ve bunların 15'i itiraz etti, 47 şirket için açıklanmış bir itiraz yok. Belge şirketlerin gerekçelerini ya da itirazlarını ne zaman sunduklarını açıklamıyor.
Çerçevenin kendisi SEC'in beş yıllık "Yenilik İstisnası" kapsamında çalışıyor ve uygun platformların tokenleştirilmiş ABD hisselerini otomatik piyasa yapıcılar ile likidite havuzları üzerinden işleme açmasına izin verirken ihraççılara itiraz etme hakkı tanıyor. Bu hakkın bu kadar yoğun kullanılması, tokenleştirmenin önündeki engelin teknik ya da düzenleyici değil, ihraççı rızası olduğunu gösteriyor. Aynı konunun ikinci bir boyutu Ripple tarafında görülüyor. Ripple, aracı kurum kolu Ripple Prime üzerinden kurumsal müşterilere 100'den fazla hisse, emtia ve döviz piyasasına bağlı takas sözleşmelerini günün her saati işleme imkanı açtı ve teminat olarak kendi dolara bağlı stablecoin'i RLUSD kullanılabiliyor. HSBC dijital varlık araştırma başkanı Daragh Maher bunu müşterilerine "devrimci değil evrimsel" bir adım olarak tanımladı ve asıl sınırı koydu: bu hızla büyüyen ama izlediği geleneksel finans piyasalarıyla karşılaştırıldığında çok da büyük olmayan bir piyasa; ürünün daha güçlü gerekçesi, yatırımcıların geleneksel piyasalar kapalıyken görüş bildirebilecek ve risk ayarlayabilecek kadar derinlik oluştuğunda ortaya çıkar. Maher o derinlik gelişene kadar faaliyetin stratejik korunma arayan kurumlardan çok piyasa yapıcılar, kendi hesabına işlem yapanlar ve fiyat farkından kar etmeye çalışan fonlar arasında yoğunlaşacağını düşünüyor. Riskin somut örneği cumartesi yaşandı: 10 dakika içinde yaklaşık 52 milyon dolarlık kaldıraçlı çip hissesi pozisyonu zorla kapatıldı ve satış Binance'ten Hyperliquid'e yayıldı; hisselerin kendisi işlem görmediği için sözleşmeler takip edecek güncel borsa fiyatından yoksun kaldı.
İzlenecek Seviyeler
- Meta ve Tesla bilançoları, bugün: SpaceX'in güçlü sonuçları beklentiyi yükseltti. Sermaye harcaması yönlendirmeleri, NextDC örneğinin istisna mı yoksa eğilim mi olduğunu gösterecek.
- Bitcoin, 84.000: Fed toplantısı öncesinde aşılması gereken eşik. Kısa vadeli sahiplerin payının %16 ile Ocak 2023'ten beri en düşük olması arz baskısını sınırlıyor, ancak opsiyon piyasası aşağı yöne karşı prim ödüyor.
- Brent, 110 dolar: beş ayın zirvesi. Goldman'a göre asıl risk fiyat değil navlun: 20 dolarlık taşıma maliyeti rafineri marjlarını sıkıştırıyor ve rafine ürün fiyatlarını yukarı itebilir.
- Fransa-Almanya makası, 153 baz puan: genişlemeyi sürdürüyor. Cumartesi planlanan protestolar ve hükümetin asker takviyesi kararı, siyasi riskin fiyatlanmasını bu hafta canlı tutacak.
- Solana işlem sayısı, bugün: Alpenglow sonrası sert düşecek ve bu bir sorun değil, doğrulayıcı oylarının zincir dışına taşınmasından kaynaklanıyor. Veriyi yanlış okumamak gerekiyor.
- BIST 100, 11.798: %3,22'lik tepki alımı teknik; MSCI'nin endeks dondurma kararı ve sınıf düşürme uyarısı çözülmeden trend dönüşü saymak erken.
Haftanın Takvimi
| Tarih | Gün | Gelişme |
|---|---|---|
| 21 Ekim | Çarşamba | Meta, Tesla, IBM, Lam Research, SAP, Philip Morris ve Southwest Airlines bilançoları; İngiltere Eylül TÜFE, ÜFE ve kamu borçlanması; Endonezya Merkez Bankası faiz kararı; Solana Alpenglow yükseltmesi devreye giriyor |
| 22-23 Ekim | Bilanço sezonu sürüyor; S&P 500 şirketlerinin yaklaşık 70'i bu hafta açıklıyor | |
| 26-29 Ekim | Suudi Arabistan'daki Future Investment Initiative (erteleme ya da sanal yapılma ihtimali tartışılıyor) | |
| 27-28 Ekim | FOMC (sabit kalma ihtimali %83); aynı gün Yeni Zelanda ve Kanada merkez bankaları karar açıklıyor, ikisinde de çeyrek puanlık artış bekleniyor | |
| 29-30 Ekim | ECB ve BOJ kararları; BOJ'un 30 Ekim'de faizi sabit tutup Aralık'ta artırması bekleniyor | |
| 30 Ekim | Cuma | Deribit aylık kripto opsiyon vadesi (148.855 bitcoinlik açık kontrat); Celestia'da 5,58 milyon TIA kilidi açılıyor |
| 3 Kasım | ABD ara seçimleri; 9 Aralık FOMC |
Sabah bülteni
Bülten çok yakında açılıyor.